PRZEMIANA: KAFKA W OBRAZACH

WYSTAWA „K: KafKa w KomiKsie”
23.10 – 13.11.2014
Wernisaż: 22.10. godz. 17.00
Arteteka WBP w Krakowie, ul Rajska 12, wejście od ul. Szujskiego
Po wernisażu spotkanie z kuratorami wystawy Davidem Zane Mairowitzem i Małgorzatą Żerwe
Prowadzenie: Artur Wabik



„ZAMEK KAFKI. GIERKI O WŁADZĘ”
Spektakl teatru Thalias Kompagnons z Norymbergi
czwartek, 23.10.2014, godz. 19.00
Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, ul. Rajska 12
Obsada: Tristan Vogt
Opracowanie tekstu: Tristan Vogt
Reżyseria, lalki i scenografia: Joachim Torbahn
Światło: Sasa Batnožić

KONCERT ZESPOŁU KAFKA BAND
niedziela, 26.10.2014, godz. 19.00
Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, ul. Rajska 12
https://www.youtube.com/watch?v=fymn_pdIXW8

POKAZY FILMOWE
piątek, 24.10.2014, godz. 21.30
Kino pod Baranami, Kraków, Rynek Główny 27
ZAMEK | DAS SCHLOSS,
reż. Michael Haneke, Niemcy/Austria 1997, 123’

sobota, 25.10.2014, godz. 21.30
Kino pod Baranami, Kraków, Rynek Główny 27
FRANZ KAFKA - ZESTAW FILMÓW KRÓTKOMETRAŻOWYCH
(czas trwania: 104’)
MIESZKANIE | BYT
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
OGRÓD | ZAHRADA
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
FRANZ KAFKA
reż. Piotr Dumała, Polaka 1991, 16'
KAFKA
reż. Zbigniew Rybczyński, Francja 1992, 62’

Wystawa „K: KafKa w KomiKsie”
23.10 – 13.11.2014
Wernisaż: 22.10. godz. 17.00
Arteteka WBP w Krakowie, ul Rajska 12, wejście od ul. Szujskiego
Po wernisażu spotkanie z kuratorami wystawy Davidem Zane Mairowitzem i Małgorzatą Żerwe

Komiks i powieść graficzna przebojem zdobyły rynek książki i sympatie, szczególnie młodszych, czytelników. To gatunek idealnie pasujący do naszych czasów, zdominowanych przez kulturę obrazkową. Jego autorzy nie tworzą tylko nowych, oryginalnych opowieści, ale coraz częściej sięgają do światowej klasyki. W ostatnich latach pojawiło się coraz więcej tego typu adaptacji literackich, jak choćby trzytomowe wydanie „The Graphik Canon – Światowa literatura, jako powieść graficzna”, w którym zebrano 190 pozycji opracowanych z wykorzystaniem rysunku i dymkowych wypowiedzi. Znalazły się tam dzieła od Homera, poprzez Dantego, Szekspira, aż po Davida Fostera Wallace’a.

Bohaterem wystawy „K: KafKa w KomiKsie” i autorem książek, które stały się jej podstawą jest Franz Kafka, którego 90 rocznica śmierci przypada w tym roku. Będzie można obejrzeć fragmenty komiksowych interpretacji Procesu, w opracowaniu kuratora wystawy Davida Zane Mairowitza i francuskiej rysowniczki Chantal Montpellier, a także Zamku, który z kolei jest efektem współpracy z czeskim artystą Jaromirem 99. Autorem rysunków do biograficznej opowieści o autorze Ameryki, jest nowojorski twórca Robert Crumb. Przygotowana przez Literaturhaus w Stuttgarcie wystawa została wyróżniona w tym roku nagrodą European Design Awards.

Kurator wystawy:

David Zane Mairowitz , rocznik 1943, mieszka w Awinionie, Berlinie i Gdańsku. Pisarz i reżyser radiowy. Za swoje słuchowiska i radiowe reportaże, wyprodukowane w ponad dwudziestu krajach Europy, otrzymał liczne wyróżnienia. We współpracy z rozmaitymi rysownikami Mairowitz stworzył wiele komiksów o osobistościach ze świata literatury takich jak Kafka, Camus czy Wilhelm Reich. Ponadto opublikował też komiksowe adaptacje powieści Kafki, Dickensa, Dostojewskiego, Conrada i Ibsena

Artyści:

Chantal Montellier to jedna z najbardziej znanych francuskich rysowniczek komiksu. Ukończyła Ecole des Beaux-Arts de Saint-Etienne, wykładała sztuki piękne na Uniwersytecie Paryskim, wydała też liczne powieści w formie komiksu m.in. Czarnobyl moja miłość, Sorcières mes soeurs. Jej prace drukowały najważniejsze francuskie gazety i czasopisma takie jak: „Le Monde”, „L'Humanité”, „France Nouvelle” czy „L'Unite”, były one też prezentowane we francuskich i zagranicznych programach telewizyjnych i radiowych.

Jaromir99 - urodzony w 1963 roku rysownik komiksów, malarz, pisarz i autor tekstów kultowej czeskiej grupy Priessnitz. Rozpoznawany na świecie głównie dzięki swej trylogii komiksowej Alois Nebel, którą opublikował wspólnie z czeskim pisarzem Jaroslavem Rudišem. Nosząca ten sam tytuł filmowa adaptacja komiksu autorstwa Tomáša Luňáka miała swą premierę w 2011 roku na festiwalu filmowym w Wenecji, a w 2012 roku otrzymała Europejską Nagrodę Filmową w kategorii Najlepszy Film Animowany. Jaromir99 mieszka i pracuje w Pradze.

Robert Crumb , urodzony w 1943 roku w Filadelfii, należy do pionierów amerykańskiego komiksu undergroundowego. Twórca Kota Fritza (Fritz the Cat) i Mr. Natural przez całe życie był twórcą kontrowersyjnym, który bezkompromisowo ujawniał zarówno swoje własne jak i społeczne mielizny. Jego cechą charakterystyczną jest mocna kreska, dzięki której stał się jednym z najważniejszych ilustratorów, jacy odcisnęli swe piętno na stylu rysowania komiksu. Jego prace wystawiane były wystawiane nawet w nowojorskim Museum of Modern Art. W1999 roku otrzymał za całokształt twórczości Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Komiksu w Angoulême. Mieszka z żoną i córkami we Francji.

Koncert zespołu Kafka Band
26.10.2014, godz. 19.00
Małopolski Ogród Sztuk, Kraków, ul. Rajska 12
Wstęp: 25 zł
Info: www.slowacki.krakow.pl

Muzyka grupy Kafka Band to dźwiękowa narracja o losach geometry K. Zespół tworzą: pisarz Jaroslav Rudiš , grafik oraz muzyk Jaromir 99, a także inni renomowani czescy artyści. Ich muzyka, podobnie jak proza autora Zamku, jest mroczna i gęsta, subtelna, pełna niuansów, ale jednocześnie ostra i surowa.

Jaroslav Rudiš, znany jest w Polsce z wydanych w ubiegłym roku książek: Grandhotel i Koniec punku w Helsinkach (Czeskie Klimaty, 2013) oraz komiksowej trylogii Alois Nebel (Zin Zin Press, 2013), która jest efektem jego współpracy z Jaromirem 99. W wywiadzie dla „Wysokich Obcasów” pisarz opowiada o ich spotkaniu: ”Robiłem z nim wywiad dla pewnego magazynu muzycznego. Jego zespół Priessnitz jest jedną z najlepszych alternatywnych kapel w Czechach. Jaro przeczytał wtedy moją pierwszą książkę, Niebo pod Berlinem, i chwalił ją, więc opowiadałem mu o pomyśle na następną. Chciałem napisać o moim dziadku, kolejarzu Aloisie Rudišu. O tym, jak historia Europy Środkowej doprowadziła go do szaleństwa. Jaremu spodobał się pomysł połączenia przeszłości, duchów, kolei i gór. Zaproponował, żebyśmy zrobili z tego komiks. Okazało się, że to był dobry ruch. Alois Nebel stał się postacią kultową. Każdy Czech go zna.”

Obaj twórcy ponownie spotkali się przy pracy nad albumem Zamek, który nagrany został w styczniu 2014 roku. 10 tworzących go piosenek to 10 historii z kart niedokończonej przez Franza Kafkę powieści. Chociaż proza praskiego autora często postrzegana jest jako mroczna, to jednak nie brakuje w niej czarnego, często absurdalnego humoru. No i – co podkreślają twórcy płyty – często pije się w niej piwo, a to bywa nierzadko pretekstem do zabawy. Inspiracją muzyczną do opowieści o romansie między Fridą i K. była czeska piosenka biesiadna, zapraszająca do tańca.

Podczas koncertu atmosferę dodatkowo budują wizualizacje przygotowane przez VJ Clada, które wykorzystują rysunki Jaromira 99 z jego kafkowskiego komiksu. Zaadaptowana przez Davida Zane Mairowitza książka ukazała się w tym roku w poznańskim wydawnictwie Centrala. Mądre komiksy. Koncert czeskiego zespołu jest wydarzeniem towarzyszącym wystawie „K: Kafka w komiksie”.
Informacje w języku czeskim: www.kafkaband.cz

.

„Zamek Kafki. Gierki o władzę”
Spektakl teatru Thalias Kompagnons z Norymbergi

 23.10.2014, godz. 19.00
Małopolski Ogród Sztuk, Kraków, ul. Rajska 12

 Wstęp: 25 zł
Info: www.slowacki.krakow.pl

 Obsada: Tristan Vogt
Opracowanie tekstu: Tristan Vogt
Reżyseria, lalki i scenografia: Joachim Torbahn
Światło: Sasa Batnožič

 Thalias Kompagnons, teatr lalkowy z Norymbergi został założony w 1990 roku przez dwóch artystów: Tristana Vogta i Joachima Torbahna. W swoim repertuarze ma zarówno spektakle dla dzieci, jak i dla dorosłych, przygotowuje własne produkcje, ale współpracuje też z innymi grupami teatralnymi, twórcami z obszaru szeroko pojętego teatru figur, czy też z dużymi scenami dramatycznymi. Z powodu obecności na licznych festiwalach, zarówno w Niemczech jak i poza ich granicami, jest też swego rodzaju „teatrem objazdowym”. Śledząc trasy, na które wyrusza w tournee, natkniemy się nie tylko na prawie wszystkie europejskie kraje, ale także Izrael, Koreę, Japonię czy Australię.

Do największych sukcesów grupy zaliczyć trzeba spektakle będące mieszanką różnych form teatralnych, od skromnego kukiełkowego przedstawienia aż po klasyczną operę. Pierścień Wagnera, Makbet czy Czarodziejski flet gościły na największych scenach i festiwalach jak Wiener Festwochen czy Salzburger Festspiele. Podobnie jest z Zamkiem Kafki, który w ubiegłym roku podbił zarówno salzburską publiczność jak i tamtejszych krytyków.

Według twórców teatru i jego wykonawców praca z lalkami, w porównaniu z tradycyjną sceną, stwarza dużo więcej możliwości: można dokonać znacznych skrótów tekstu, dużo łatwiej jest operować metaforą, symbolem czy rekwizytem, otwierającym całe pokłady znaczeń, ograniczonych tylko wyobraźnią reżysera. I chociaż lalki nie mogą, tak jak aktor, zagrać wszystkiego, to ograniczenia te stają się wyzwaniem do poszukiwania inscenizacyjnego klucza i sposobu opowiedzenia historii, adekwatnych do możliwości wykreowanych wcześniej figur.

Lalkowa scena jest idealną przestrzenią, w którą można przenieść książkowy świat Kafki. Niewielkie drewniane figury z norymberskiego spektaklu doskonale odzwierciedlają jego postaci oraz ich ciągłą walkę z przeciwnościami losu, piętrzącymi się na drodze do osiągnięcia celu przeszkodami czy rozgrywanymi przez nie same intrygami. W Aforyzmach z Zürau Kafka zaleca, żeby nie wychodzić z domu, tylko pozostać przy stole i być posłusznym. W norymberskim spektaklu sceną, na której rozgrywa się historia geometry K., jest kuchenny stół. Pod stołem zaś znajduje się skrzynia, z której Tristan Vogt co rusz wydobywa różne przedmioty codziennego użytku i przemienia je w scenograficzne elementy swojego przedstawienia. Do tych dekoracji doskonale pasują małe drewniane kukiełki przypominające dziecinne klocki. Żaden element w ich sylwetce nie jest ruchomy, mogą być tylko przestawiane ręką aktora i zgodnie z jego wolą odtwarzać losy bohaterów niedokończonej książki praskiego pisarza. Opowiadając o tym, co przydarzyło się K., kiedy przybył do zasypanej śniegiem wioski, reżyser i lalkarz nie narzucają widzowi żadnej interpretacji. Dają mu raczej subtelne znaki, ironicznie przełamują narrację i z wdziękiem mrużą oko, gdzie niegdzie tylko wydobywając z tekstu kafkowską złośliwość. Redukcja, która w teatrze jest wielką zaletą i wielka sztuką, tutaj została opanowana do perfekcji, bez poprawiania oryginału i bez zbytniego respektu przed jego autorem. Ale za to z ogromnym wyczuciem teatralnej materii.

Thalias Kompagnons gościł w Krakowie już trzy razy: z Pierścieniem Wagnera w teatrze Miniatura i z Czarodziejskim fletem w Teatrze im. Juliusza Słowackiego. Teatr był też współtwórcą spektaklu Struwwel Peter, przygotowanego przez norymberski Staatstheater, który pokazywany był w 2004 roku także na scenie przy placu Św. Ducha.

 Informacje w jezyku niemieckim:

www.thalias-kompagnons.de

http://www.zeit.de/2014/18/thalias-kompagnons-puppenspiel

http://www.thalias-kompagnons.de/downloads/kafkadouble.pdf

 

Pokazy Filmowe

piątek, 24.10.2014, godz. 21.30
Kino pod Baranami, Kraków, Rynek Główny 27
ZAMEK | DAS SCHLOSS,
reż. Michael Haneke, Niemcy/Austria 1997, 123’

 

Adaptacja powieści Franza Kafki. Geometra K. przybywa do wioski by przeprowadzić, na zlecenie administracji znajdującego się w pobliżu zamku, pomiary. Na miejscu okazuje się, że nikt go nie oczekuje, a mieszkańcy osady też nie są zbyt gościnni. Bohater nawiązuje znajomość z tubylcami, licząc, że ta pozwoli mu na kontakt z urzędnikami. Kiedy okaże się, że jego zlecenie jest już nieaktualne, K. postanawia osiedlić się w wiosce. Ale na to potrzebuje pozwolenia i zgody administracji zamku.

Trzymając się wiernie literackiego pierwowzoru, Haneke wprowadził do swojego filmu głos narratora zza kadru, który często komentuje to, co oglądamy na ekranie. Podkreśla to umowność i teatralność tej opowieści, nadając historii opisanej przez Kafkę uniwersalnego charakteru. W roli głównej wystąpił znany z filmu „Życie na podsłuchu” Ulrich Mühe.

sobota, 25.10.2014, godz. 21.30
Kino pod Baranami, Kraków, Rynek Główny 27
FRANZ KAFKA - ZESTAW FILMÓW KRÓTKOMETRAŻOWYCH
MIESZKANIE | BYT
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
OGRÓD | ZAHRADA
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
FRANZ KAFKA
reż. Piotr Dumała, Polaka 1991, 16'
KAFKA
reż. Zbigniew Rybczyński, Francja 1992, 62’
(czas trwania: 104’)

MIESZKANIE | BYT              
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
Tytułowe mieszkanie, do którego przyghodzi bohater filmu, jest lokalem jak z sennego koszmaru. Z pieca leci woda, lustro zamiast odbijać, odtwarza wizerunki, przedmioty odmawiają spełniania swoich funkcji. Bohater jest coraz bardziej zdezorientowany i z coraz większą obawą porusza się po tej dziwniej surrealistycznej przestrzeni.

OGRÓD | ZAHRADA
reż. Jan Švankmajer, Czechy 1968, 13’
Dwóch znajomych jedzie samochodem do domu jednego z nich. Ładnie położona i otoczona ogrodem willa wydaje się być normalnym miejscem. Ma tylko dziwne ogrodzenie. Tworzą je stojąco nieruchomi ludzie trzymający się za ręce.


FRANZ KAFKA | FRANZ KAFKA    
reż. Piotr Dumała, Polaka 1991, 16’
Inspirowana twórczością Kafki animowana opowieść o jego życiu i świecie, w którym dorastał i z którego czerpał natchnienie do swoich książek.

KAFKA | KAFKA 
reż. Zbigniew Rybczyński, Francja 1992, 62’
Zbigniew Rybczyński zrealizował swą opowieść o Kafce w formie teatralnego spektaklu, z dialogami opartymi na jego prozie. Z niej właśnie wyłania się mroczny świat wspomnień, pragnień i fantazmatów pisarza.

 

Organizatorzy:

  • Dom Norymberski
  • Festiwal Conrada
  • Fundacja Tygodnika Powszechnego
  • Krakowskie Biuro Festiwalowe

Projekt wspierany jest przez:

  • Fundację Współpracy Polsko Niemieckiej

Partnerzy:

  • Literatur Haus Stuttgart
  • Instytut Książki
  • Czeskie Centrum Kultury w Warszawie
  • Arteteka Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie
  • Małopolski Ogród Sztuk
  • Kulturstiftung des Bundes
  • Ministerium für Wissenschaft, Forschung und Kunst Baden-Württemberg