Iwona Mickiewicz
Sprachlos. Rysunki, kolaże, obiekty, krótkie filmy

Dom Norymberski, ul. Skałeczna 2, Kraków

22 września do 11 października 2017;
Wernisaż: 21.09.2017, godz. 18.00

kuratorka: Anna Baranowa

 

Iwona Mickiewicz jest poetką, tłumaczką, artystką wizualną, która z łatwością porusza się pomiędzy różnymi dziedzinami twórczości. Od roku 1988 mieszka i tworzy w Berlinie. Dała się tam poznać jako organizatorka wielu inicjatyw kulturalnych polsko-niemieckich i ogólnoeuropejskich. Wystawa w Domu Norymberskim w Krakowie jest drugą jej wystawą w Polsce. Pierwsza (Papier i słowa) odbyła się latem tego roku w Domu Doktora w Zakopanem (w ramach cyklu Dialogi z awangardą) i była niejako preludium do wystawy krakowskiej. Artystka pokaże abstrakcyjne rysunki (atramentem, tuszem, akwarelą i nicią), papierowe obiekty, kolaże, krótkie filmy i swoje Mini-Bücher.

Tytuł wystawy nawiązuje bezpośrednio do tytułu książeczki Sprachlos, należącej do serii Mini-Bücher, ale pozwala też opisać poszukiwania twórcze Iwony Mickiewicz, która oscyluje pomiędzy różnymi kodami językowymi, zwłaszcza pomiędzy słowem a obrazem. Książeczka ta zawiera wiersz o języku oraz fotograficzne zbliżenia na litery z nici i papierowe obiekty. Znajdujemy tam próbę przełożenia tytułowego pojęcia na język polski: „SPRACHLOS / SPRACHLOSIGKEIT / oniemieć zaniemówić bezmowny bezmowy bezmowność bezjęzyczność bezjęzyczny”. Sprachlos oznacza stan, kiedy zapiera nam dech, tracimy język w gębie, odbiera mowę, brakuje słów. Określa też sytuacje, emocje, przeczucia nie dające się nazwać. I tu jest pole do popisu dla artystów.

Nie będzie przesadą, ani odkryciem stwierdzenie, że Sprachlosigkeit określa kondycję człowieka od czasów zburzenia wieży Babel. To wtedy straciliśmy pierwotny język uniwersalny, który pozwalał harmonijnie się porozumiewać każdemu z każdym i na każdy temat. Od czasu tej mitycznej katastrofy nie ustajemy w poszukiwaniu utraconej infantia linguae. Robią to filozofowie, teolodzy i artyści. W ten krąg wpisuje się też Iwona Mickiewicz. Robi to z niezwykłą naturalnością i wyczuciem. Skąd ta swoboda? Po pierwsze: posiada ona wielokulturowy i wielojęzykowy kod genetyczny, połączony z łatwością przekraczania granic. Po drugie: jest obdarzona zdolnościami interdyscyplinarnymi, dzięki czemu trafnie, empatycznie przekłada słowa na obraz, obraz na słowa oraz łączy jedno i drugie. Po trzecie: jest obdarzona poczuciem humoru, co pozwala jej w sposób lekki, z przymrużeniem oka, ale też wrażliwie i finezyjnie obrazować to, czego ogólnie dostępnym językiem wyrazić się nie da.

O jej wyobraźni wiele mówią litery z wyimaginowanego języka, lekko malowane lub układane z nici. Jak pisze artystka: „Litery z nici są chwilowe, przelotne, ułożone na powierzchni papieru, nieprzymocowane do niego. Żyją krócej niż jednodniowe jętki”. Inspirujące są również jej

twórcze – słowne i wizualne – dialogi z poetkami i poetami. Iwona Mickiewicz od dawna fascynuje się Zuzanną Ginczanką, Gertrudą Kolmar, Else Lasker-Schüler, Maryną Cwietajewą, czego efektem są nie tylko tłumaczenia, ale też krótkie filmy, obiekty, rysunki, performances. Zawdzięczamy jej również przypomnienie dwóch mało u nas znanych tłumaczy i poetów z grupy literackiej „Di Yunge”, tworzących w języku jidysz, Zishe Landaua z Płocka i Moshe Nadira z Narajowa na Podolu, którzy spotkali się w Ameryce (krótki film Zishe und Moshe).

Sprachlosigkeit – może powodować komunikacyjny impas, brak słów i milczenie. W przypadku Iwony Mickiewicz powoduje wynalazczość językową, której rozmaite formy można będzie obejrzeć na jej wystawie indywidualnej w Domu Norymberskim.

Iwona Mickiewicz (ur. 12.02.1963 w Lesznie), studiowała pedagogikę specjalną w Leningradzie i filologię polską w Warszawie oraz w latach 1994–1998 scenopisarstwo w Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Berlinie (Uniwersytet Sztuk Pięknych). Od 1988 roku mieszka i pracuje w Berlinie. Autorka wierszy, krótkiej prozy, rysunków i filmów, projektów literacko-artystycznych (także organizatorka) i edytorka.

 

Wystawę można oglądać: wt. - czw.: 12.00 – 17.00 lub po telefonicznym umówieniu się pod numerem 12 430 61 27.